گلنوش خالقی، آغازگر رشتهٔ رهبری موسیقی بانوان در ایران

گلنوش خالقی نخستین زن ایرانی بود که به‌صورت تخصصی در رشتهٔ رهبری موسیقی تحصیل کرده بود. در این مطلب از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با بانو گلنوش خالقی بیشتر آشنا شوید.

زندگینامه گلنوش خالقی

گلنوش خالقی در۱۷ دی ۱۳۱۹ در تهران چشم به جهان گشود.وی موسیقی‌دان، آهنگساز، رهبر ارکستر و رهبر گروه کُر اهل ایران بود. او فرزند روح‌الله خالقی و نخستین زن ایرانی بود که به‌صورت تخصصی در رشتهٔ رهبری موسیقی تحصیلات خود را به پایان رسانده بود.

گلنوش خالقی تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷ رهبر گروه کُر سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران بود. وی در سال ۱۳۵۸ به ایالات متحده آمریکا مهاجرت کرد .

آغاز کار هنری

او در سال ۱۳۳۰ به هنرستان موسیقی ملی راه یافت و فراگیری ساز پیانو را آغاز نمود. از استادان وی در هنرستان می‌توان به  حسن صبا ؛ جواد معروفی و مصطفی کمال پورتراب اشاره کرد.

وی در سال ۱۳۳۸ پس از دریافت دیپلم هنرستان موسیقی ملی، با رتبه نخست به هنرستان عالی موسیقی وارد شد و تحت تعلیم امانوئل ملیک اصلانیان قرار گرفت.

او پس از یک سال دیپلم هنرستان عالی موسیقی را نیز با رتبه اول دریافت کرد و پس از آن به عنوان دستیار استاد به آموزش پیانو و سرایش در هنرستان عالی موسیقی مشغول شد.

تحصیلات

وی در سال ۱۳۴۱ به جهت ادامه تحصیلات موسیقی به اتریش سفر کرد و در «آکادمی موتزارتئوم سالزبورگ» به تحصیل در رشتهٔ «رهبری کر» مشغول شد و پس از ۳ سال به آمریکا مهاجرت کرد و در «کالج اوبرلین» (اوهایو) تحصیلات خود را ادامه داد.

پس از آن در سال ۱۳۵۳ مدرک فوق لیسانس رهبری کر را از «دانشگاه ویسکانسین» در شهر مدیسون دریافت نمود. در این هنگام با رهبرانی نظیر: «رابرت فاونتن» و «کورت پرستل» همکاری داشت.

سپس در سال ۱۳۵۳ به دعوت رادیو و تلویزیون ملی به ایران بازگشت و گروه «هم آوازان» را برای اجرای آثار کلاسیک، ویژهٔ گروه کر و ارکستر، بنا نهاد.

در هنگام کنسرت هنری گلنوش خالقی در ایران، اکرت نیز با او همکاری می‌کرد. فعالیت «هم آوازان» تا زمستان ۱۳۵۷ ادامه یافت.

واپسین این گروه، ضبط پنهانی سرود آزادی ساخته گلنوش خالقی با شعری ازفریدون مشیری بود. خاطره تلخ فروپاشیِ گروه «هم آوازان»، تا پایان زندگی گلنوش در ذهن او باقی ماند.

خالقی در سال ۱۳۵۸ مجددا به آمریکا مهاجرت و فعالیت‌های هنری خود را در «کانون دوستداران فرهنگ ایران» آغاز کرد.در این هنگام با رهبرانی نظیر: «رابرت فاونتن» و «کورت پرستل» همکاری داشت.

او در سال ۱۳۶۴ با همکاری شماری از نوازندگان ایرانی و آمریکایی، ارکستر روح‌الله خالقی را با ۲۰ نوازنده در آمریکا بنیان گذاشت و نزدیک به پنج سال آنرا رهبری کرد. کار این ارکستر، بودجه و پشتیبان بسیار دشوار بود و باوجود استقبال خوب از اجراها ادامه کار از سال ۱۳۶۹ دیگر ممکن نشد.

وی درسال ۱۳۶۹ به منظور برگزاری کنسرت، به ایران بازگشت و قصد داشت به‌مناسبت بیست وپنجمین سالگرد درگذشت پدرش روح‌الله خالقی، برنامه‌هایی در تهران و شهرستان‌ها برگزار نماید.

اما به دلیل «زن بودن»، اجازهٔ رهبری و اجرای عمومی در ایران را نیافت .وی در این هنگام به ضبط دو آلبوم موسیقی از آثار روح‌الله خالقی به نام می ناب پرداخت و پس از چند ماه ایران را بار دیگر به مقصد آمریکا ترک کرد.

انتشار بیانیه در دفاع از سرود ای ایران

گلنوش خالقی در اسفند ۱۳۹۷ بیانیه‌ای در دفاع از سرود ای ایران ، اثر روح‌اله خالقی، علیه مسئولین استان قدس رضوی منتشر کرد و نسبت به آنچه که او «سرقت فرهنگی و هنری، دستبرد نابخردانه به یک اثر ملی، دستکاری، و متنی در تبلیغ و مداحی مذهب شیعه و امامانش»، با استفاده از موسیقی متن «ای ایران» توسط این نهاد واکنش نشان داد و آن را محکوم کرد و از مردم خواست اعتراض کنند.

درگذشت

گلنوش خالقی، ۲۶ بهمن ۱۳۹۹ در سن هشتاد سالگی، در واشینگتن دی سی درگذشت.

روحش شاد و یادش گرامی 

 

 

 

 

 

 

 

د.