تحریر یا چهچه در موسیقی به چه معناست؟

تحریر عبارت است از صدایی آهنگین در اجرای آواز که با کمک ماهیچه‌های حنجره  به سرعت قطع و وصل می‌شود. به تحریر چهچهه یا چهچه نیز گفته می‌شود و اجرای تحریر را تقلیدی از چهچه پرندگانی همچون بلبل دانسته‌اند. در ادامه این بخش از وبلاگ آموزشگاه موسیقی الهام با این اصطلاح موسیقی بیشتر آشنا شوید.

تحریر یا چهچه در موسیقی

برای اغلب کسانی که به آوازخوانی سنتی علاقه دارند و هنوز تعلیمی ندیده‌اند، مشکل بزرگی که وجود دارد تحریر دادن به آواز می باشد.

از قدیم تا امروز بین اساتید آواز این نظریه جاری بود که هرکس صدایش تحریر ندارد وارد فضای سنتی نشود.

تعریف

تحریر صوتی است آهنگین که خواننده در زمان اجرای آن با کمک ماهیچه‌های حنجره‌اش آن صوت را به سرعت قطع و وصل می‌کند. صدای تحریر در داخل حنجره (پایین‌تر از حلق) شکل می‌گیرد و حالت آن از نظر جنس و کیفیت صدا بر اساس تکنیک خواننده متفاوت است.

تحریر معمولاً روی واکه‌های بلند (به خصوص «آ») اجرا می‌شود و اگر متن شعر آواز دارای چنین واژه‌ای در محل اجرای تحریر نباشد، خواننده به دلخواه خود صدای «آ» یا «ها» یا «آی» یا مشابه آن را در زمان اجرای تحریر اضافه می‌کند؛به این افزودن صداها و واژه‌های خارج از شعر، ترنم گفته می‌شود.

دلیل تمرکز روی صدای «آ» در تحریرها آن است که مخرج این صدا در ته دهان (نزدیک به حلق) است و این امکان اجرای تحریر را (که خود از حلق شکل می‌گیرد) فراهم می‌کند.

دسته بندی انواع تحریر در آواز سنتی ایرانی

سه نمونه تحریر دوتایی وجود دارد:

  • تحریر دوتایی ساکن،
  • تحریر دوتایی بالارونده، و
  • تحریر دوتایی پایین ‌رونده.

شاخص اصلی آواز سنتی

اگر بخواهیم شاخصه آواز ایرانی را انتخاب نماییم، بی شک تحریر می تواند بهترین گزینه باشد.در واقع می توان گفت ،شاخص اصلی آواز سنتی و به تعبیری دستگاهی ایران، «تحریر» است. وجود دستگاه‌های مختلف در موسیقی سنتی ایران بر این شاخص تأثیر‌می‌گذارد. هر دستگاهی دارای نت «شاهد» مختص خود است و با توجه به پرده‌های نت، هر دستگاه از دستگاه دیگر تفکیک می‌شود.

تحریر نه‌تنها در شکل خود، بلکه در تکنیک بیان هم ویژگی‌ای کاملاً ایرانی دارد. بدین معنی که در تعریف تحریر آمده است: «صدایی آهنگین که در انتهای حنجره و به کمک ماهیچه‌های زیرین گلو و بر اساس ریتم و ملودی یک آهنگ روی برخی اصوات و صداها، حالتی قطع شده پدید می‌آید که بنا به نیاز در جاهای مختلف توسط خواننده اجرا می گردد.